gazeta w wersji papierowej

RODO a prawo prasowe

  • Autor:Krzysztof Kalicki

Czy przepisy RODO wpływają na prace dziennikarzy? W jaki sposób stosują się one do publikacji prasowych?

Wątpliwości związane z RODO

Wprowadzenie RODO wywołało sporo zamieszania i może minąć jeszcze nieco czasu, zanim wszyscy będziemy dobrze się poruszali w obowiązujących teraz przepisach. Z pewnością większość z nas uzna, że ochrona danych osobowych to ważna sprawa, niemniej łatwo sobie wyobrazić, że troska o nią może zajść za daleko – do momentu aż stanie się poważnym utrudnieniem, przeszkadzającym ludziom wykonywać ich pracę.

Jak przepisy RODO wpływają na prawo mediów, w szczególności prasowe? Czy ogranicza wolność słowa dziennikarzy? Nie ulega chyba wątpliwości, że byłoby to nie na miejscu. Zadaniem dziennikarstwa jest informowanie, przekazywanie szerokiemu gronu wiadomości. Zbyt rygorystyczne przepisy o ochronie danych osobowych wiązałyby dziennikarzom ręce, ograniczając właśnie ich możliwości w przekazywaniu informacji. Jak zatem wygląda ich praca po wprowadzeniu RODO?

Czy dziennikarzy obowiązują przepisy RODO?

Z RODO jest ten problem, że w przypadku dziennikarstwa prawo do ochrony danych osobowych ściera się z innymi prawami – do informacji i do wolności wypowiedzi. Które z tych praw są więc nadrzędne? Trudno to osądzić.

Dlatego wprowadzając RODO zdecydowano, że nie będzie ono bezwzględnie regulować każdej dziedziny życia, a państwom członkowskim Unii Europejskiej pozostawi się nieco swobody w tej sferze. Nałożono na każde z nich obowiązek przyjęcia regulacji, w których wskaże ono odstępstwa i wyjątki od zasad obowiązujących przy przetwarzaniu danych osobowych w ten sposób, aby między prawem do ochrony danych a innymi prawami zachowana została równowaga.

53 motyw RODO głosi, co następuje: „przetwarzanie danych osobowych jedynie do celów dziennikarskich lub do celów wypowiedzi akademickiej, artystycznej lub literackiej powinno podlegać wyjątkom lub odstępstwom od niektórych przepisów rozporządzenia, jeżeli jest to niezbędne, by pogodzić prawo do ochrony danych osobowych z prawem do wolności wypowiedzi i informacji”. Z tego powodu przepisy RODO nie mają pełnego zastosowania do działalności dziennikarskiej. Jest to tak zwana klauzula prasowa.

Co obejmuje klauzula prasowa?

Nasze prawo określa, iż część przepisów RODO nie znajduje zastosowania w odniesieniu do „działalności polegającej na redagowaniu, przygotowywaniu, tworzeniu lub publikowaniu materiałów prasowych” (jak to określa artykuł 2 ustawy o ochronie danych osobowych z 10 maja 2018 roku).

Działania dziennikarskie rozumiane są szeroko i obejmują przede wszystkim zbieranie, opracowywanie i przygotowywanie materiałów w celu upublicznienia ich w prasie. Tworząc artykuł prasowy nie trzeba stosować się do zasad dotyczących przetwarzania danych osobowych, warunków wyrażenia zgody, realizacji prawa do sprostowania danych, profilowania, prawa dostępu do danych, realizacji obowiązku informacyjnego, konieczności zawierania umowy powierzenia przetwarzania danych i prowadzenia rejestru czynności przetwarzania danych.

Klauzula prasowa nie dotyczy natomiast innych działalności danego podmiotu (czyli na przykład prasowego wydawnictwa), takich jak marketing, księgowość czy przetwarzanie danych w związku z zatrudnieniem.

Kategoria: Ochrona danych osobowych, Prawo mediów, RODO