Znak copyright

Prawo autorskie a Internet – poznaj swoje prawa

  • Autor:Zuzanna Zaroszka

Coraz częściej użytkowanie sieci sprawia, że zagadnienie jakim są prawa autorskie w Internecie zyskuje na popularności. To właśnie głównie tam dochodzi do ich łamania. Jak korzystać z praw autorskich w sieci? Przeczytaj nasz poradnik.

Co to są prawa autorskie?

Prawa autorskie w Polsce można podzielić na osobiste i majątkowe. Pierwsze z nich dotyczą powiązania nazwiska twórcy z jego dziełem. Prawa osobiste nigdy nie wygasają, są niezbywalne, nieprzenoszalne, nie można się ich także zrzec. Obejmują prawo do zachowania niezmienionej treści i formy danego utworu lub prawo do zachowania anonimowości autora. Prawa majątkowe z kolei mają na celu zabezpieczenie interesów twórcy. To właśnie on w prawie autorskim jest upoważniony do korzystania i rozporządzania swoimi dziełami. Prawa majątkowe, inaczej jak prawa osobiste, po pewnym czasie wygasają.

Udostępnianie dzieł danego twórcy innym osobom jest naruszeniem prawa. To właśnie ono i przestępstwa komputerowe należą w dzisiejszych czasach do najczęstszych problemów prawnych. Dobrze wiedzieć, że prawa autorskie podlegają ochronie własności intelektualnej w Internecie.

Co jest przedmiotem prawa autorskiego w Internecie?

Najczęściej prawu autorskiemu w Internecie podlegają utwory muzyczne, słowne, literackie, naukowe, fotograficzne, plastyczne, architektoniczne, muzyczne, audiowizualne. Z kolei warto też wspomnieć o tym, co nie podlega prawu autorskiemu. A są to urzędowe dokumenty, nieskomplikowane opisy prasowe, teorie naukowe (te oczywiste), znaki firmowe stosowane w celach informacyjnych.

Ochrona praw autorskich w Internecie a prawo przedruku

Prawo przedruku pozwala na rozpowszechnianie utworu czyjegoś autorstwa w celach informacyjnych bez uzyskania zgody autora. Między innymi prawo mediów pozwala telewizji, radiu, prasie na bezkarne korzystanie z treści, zdjęć czy obrazów umieszczonych w Internecie. Bardzo ważne jest, by przedrukowane treści były w niezmienionej formie. Dotyczy to tekstów, ale także zdjęć. Ich format musi być zgodny z formatem oryginału, po to, by jakość dzieła nie uległa zmianie.

Kiedy nie zostają naruszone prawa autorskie w Internecie?

Każdy użytkownik sieci powinien poznać swoje prawa. Zgodnie z artykułem 1 ustawy o prawie autorskim „przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).” Dlatego warto pamiętać o tym, że skopiowanie zdjęcia ulubionego aktora z galerii i wkomponowanie go do własnego zbioru może uruchomić sankcje. Dobrze jest wiedzieć, że korzystanie z portali społecznościowych może być bezpieczne dzięki instytucji dozwolonego użytku prywatnego. W myśl tej zasady użytkownicy mogą rozpowszechniać utwory podlegające ochronie bez zgody autora dzieła. Dotyczy to jednak tylko tych utworów, które zostały udostępnione publicznie za zgodą samego autora. Tak samo wygląda kwestia udostępniania dzieła tylko najbliższym znajomym – z punktu widzenia prawa autorskiego nie jest to naruszeniem.

Kiedy wygasają prawa autorskie?

Autorskie prawa majątkowe są sprawą zbywalną i ograniczoną w czasie. Zgodnie z polskim prawem trwają one od momentu powstania dzieła przez całe życie twórcy i wygasają dopiero po 70-ciu latach od jego śmierci. Wtedy też dzieło przechodzi do tak zwanej domeny publicznej. Oznacza to, że po upływie 70-ciu lat od śmierci autora każdy może swobodnie korzystać z jego dzieła. Jeśli chodzi o prawa autorskie majątkowe utworów współtworzonych przez kilku twórców, to dopiero wygasają one po upływie 70-ciu lat od śmierci ostatniego autora.

Kategoria: Prawo autorskie, Prawo IT